Gelek takekes, sazî, rojname û malpêr, dema ku hem bi zimanekî din û hem jî bi kurdî dinivîsin, zimanê xelkê (yê-din) di rêza pêşîn de datînin û zimanê xwe li dawiyê dinivîsin / dihêlin. Weke mînak, meriv rêzeke weke îngilîzî–erebî–kurdî an jî îngilîzî–tirkî–kurdî pirî caran dibîne. Li gorî sepanên din ên dinyayê ku bi gelemperî zimanê xwe yê neteweyî di rêza pêşîn de datînin, ev pratîkeke balkêş û ecêb e. Di bin ronahiya teoriyên Sigmund Freud û Jacques Lacan de ziman ne tenê amûreke ragihandinê ye, lê herwiha bingeha ku li ser wê kirdebûn (subjectivity) û arezûya (desire) mirov ava dibe. Zimanê dayikê (mother tongue) hilgirê barê hestiyariya herî giran û rageş e: trawmayên zarokatiyê, tepisandin û tawanên dêûbavan, rageşî û tirs û şermên pêşîn, tev di zimanê dayikê de tên hilanîn û vejîn. Ji ber vê yekê, derbaskirina zimanekî din ji mirov re dibe fersendeke ku ji vê rageşî û giraniyê birevin/xelas bibin. Gotinek tûj an jî mijarek tabû, dema ku bi zimanekî biyanî tê gotin, di derh...
Destpêk Yek ji têgehên herî bingehîn û herî berlavbûyî yên derûnkoleriyê ( psychoanalysis ) ew e ku bi awayekî berfireh diyardeyên derhişî ( unconscious ) yên kesayetiya mirov dişirovîne: têgeha "girêka derûnî" ( psychological complex ). Ev têgeh ku ji aliyê Sigmund Freud ve hatiye avakirin û geşedan, îro, di roja me de bûye yek ji sereke amûrên şirovekirinê di zanistên mirovî de bi giştî û bi taybetî di derûnnasiyê, wêjenasiyê û antropolojiyê de. Ji ber vê ber-fireh-bûna bikaranînê, girêkên derûnî êdî ne tenê diyardeyên klînîkî ne ku di odeya derûnterapiyê/psîkoterapiyê de tên vekolîn; berevajî wê, ew bûne kilîlek e ji bo têgihîştina reftar, tevger, xewn û berhemên edebî yên mirovan bi giştî — ji folklorê bigire heta çîrokê nûjen, ji dîroka takekesî bigire heta bîra hevpar a gelan. Bi zimanekî hêsantir, dikarin bibêjin: girêk ( complex ) komeka ramanan, wêneyan û hestên bi-hev-girêdayî ye ku li dora tema an rûdanekê hatine civandin û tê de enerjiyeke hestdar ( emotional ...