Skip to main content

Posts

Kurd û Biyanîbûna Hebûn û Xwebûna Xwe - Bi Nêrîneke Derûnkolînerî li ser Nivîsarên Apê Osman Sebrî

Destpêk Apê Osman Sebrî (1905-1993), helbestvan, ronakbîr û siyasetmedarê kurd, ne tenê belgeyeke dîrokî ya têkoşîna siyasî ya kurdên sedsala bîstî ne, di heman demê de materyaleke bihêz a derûnkolînerî jî ne. Apê Osman Sebrî, di van nivîsaran de, bi awayekî tund û eşkere li ser nexweşiyên civakî yên kurdan disekine: xulamî, biyanîbûna xwebûnî (self-alienation), nebûna yekîtiyê û têkçûna nasname ya hevpar (collective identity). Ev nivîsa kurt, bi rêbaza derûnkolîneriyê û bîrdoziya têkildarî ya biyanîbûnê, nivîsarên Apê Osman Sebrî didahûrîne û hewl dide nîşanî me bide ka çawa mekanîzmayên derûnî yên hevpar, wek înkar (denial), rengvedanê (projection) û sazkirina bertekê (reaction formation), di arezû û xwesteka azadiyê de bûne asteng. Armanca vê nivîsê ew e ku pirsgirêkên kurdan, di çavê Apê Osman Sebrî de, ne tenê siyasî ne, lê di eslê xwe de derûnî û derûncivakî nin. Bîrdoziya xwebûna/eziya Freud (1923/1961), têgîna hişmendiya sexte (false consciousness) ya Marx (1867/1967) û têg...
Recent posts

MELE MISTEFA BARZANÎ

          Bi Nêrîneke Derûnkolînerî (Psychoanalytic) li ser Jiyan û Xebata Wî Destpêk Mele Mistefa Barzanî (1903–1979) ji mêjûya gelê kurd re ne tenê rêberekî siyasî û leşkerî ye; ew sembola berevanî û berxwedanê, awayekî hebûn û nasnameyeke hevpar (kolektîf) e. Lê çawa em dikarin jiyan û karaktera wî bi nêrîna derûnkolînerî ( psychoanalysis ) rawe û şirove bikin? Ez ê hewl bidim bi rêya têgehên derûnnasiyê yên Sigmund Freud, Erik Erikson û bîrdoziya pêwendî û têkiliya heyberê ( object relations ) ya Melanie Klein, derûn û giyana Mele Mistefa Barzanî li gorî ilmê xwe û derûnnasiyê bixim ber derê ronahiyê — ji destpêka zaroktiyê, di nav şer û sirgûnê re, heya mirin û bîranîna wî ya mîtîk. Mebest ne darizandina mêrxas e, lê fêmkirina çima û çawa meriv wiha mezin dibe: çawa trawmayên zû (pêşwext) yên jiyanê li ser karakterê mirov bi bandor in û çawa ew karakter dîrokê vediguheze. Zaroktî û Trawmayên Destpêkê (Early Childhood Trauma) Windakirina Bav ...

Ramanên Apê Osman Sebrî

Kurdî, Welatparêzî û Rizgariya Neteweyî Destpêk Apê Osman Sebrî (1905–1993) yek ji ronakbîrên herî girîng ên kurd ê sedsala bîstan e. Wî bi jiyan û xebata xwe rola xwe ya mezin di tevgera neteweyî ya kurdî de cih girt. Apê Osman Sebrî ne tenê wekî helbestvan û nivîskarekî bi nav û deng tê nasîn, lê wekî siyasetmederekî xwebexş ketiye nava dilê pirs û girêkên gelê xwe. Di vê nivîsê de, ramanên Apê Osman Sebrî di çend mijarên sereke de têne pêşkêş kirin: azadiya fikrê û serxwebûna ramanî, pirsgirêkên yekîtî û rêxistinbûna kurdan, têkiliya kurdan bi hêzên derve re, girîngiya ziman û nasnameya neteweyî û mêrxasiya kesayetiyên mînak wekî Şêx Seîd û Qadî Mihemed. Apê Osman Sebrî bi zimanekî zelal, rasterast û bi hêz li ser pirsgirêkên gelê xwe dipeyive. Rexneyên wî yên tûj û hêviyên wî yên mezin di van gotinên jêrîn de bi awayekî zelal xuya dibin. Mebesta vê nivîsê ew e ku van ramanên kûr û bi pîvan ji dildar û xwendevanê kurdî re bi rêkûpêk û bi awayekî sîstematîk pêşkêş bike. ...