Skip to main content

Posts

ŞÎNÛŞÛNA TRAWMAYÊN CIVAKÎ - Bîra Hevpar, Şahidî û Pêvajoya Lihevhatinê -

Destpêk Trawmayên civakî — ango rûdanên dîrokî yên ku bandoreke kûr, zûr û demdirêj li ser civakê dikin — dibin sedema birînên hevpar (kolektîf) ên ku ji nifşan derbasî nifşên din dibin. Ev trawma dikarin ji şer, koçberiya bi darê zorê, jenosîdê, zordariya dewletê an jî felaketên siruştî û xwezayî çêbibin. Di dîroka mirovahiyê de gelek mînak hene ku destnîşan didin ka çawa trawmayên wiha dikarin bandorê li nasnameya civakî (social identity), çanda civakê û pêwendiyên di navbera kom û takekesan de bikin. Di vê nivîsê de, em ê bi nêrîneke derûnkolerî (psychoanalytic) li pêvajoya tedawiya trawmayên civakî binêrin û lê bikolin ka çawa civak dikarin bi van serpêhatiyên dijwar re serî derxin. Em ê bi taybetî li ser giringiya bîra hevpar (kolektif), rola şahidiyê û pêvajoya şînûşûnê rawestin û binêrin ka çawa saziyên civakî, polîtîkayên dewletê û çalakiyên civaka sivîl dikarin di vê pêvajoyê de alîkar bin. Nivîs dê bi taybetî li ser teorî û pratîkên ku ji serpêhatiyên welatên weke Kurdi...
Recent posts

Hişê Giştî yê Çêkirî – HGÇ (Artificial General Intelligence – AGI) Û Hişê Çêkirî –HÇ (Artificial Intelligence – AI)

  Dema ku HGÇ (AGI) dikeve rojeva me, hêviyên me jî bi wê re zêde dibin. Potansiyela HGÇyê weke vekirina kilîta qonaxeke nû ya kapasîteya mirovî tê dîtin. Cihaneke wisa li pêşberî me radiweste ku tê de makîne êdî ne tenê amûr in, lê di hevkarî, afirandin, nûjenî û vedîtinê de jî bûne hevpar. Di cihaneke ku makîne ji tenê şopandina fermanan wêdetir diçin, derfet û îmkan bêsînor xuya dikin. Di bingeha vê potansiyelê de, şiyana HGÇyê ya analîzkirin û xebitandina daneyan bi awayekî berçav ji kapasîteya mirovî zêdetir e. Digel vê yekê, ev potansiyel dikare bibe sedem ku rol û rêbazên kevneşopî yên weke perwerde, jêhatîbûn û jiyana karî bên veguhertin. HGÇ herwiha dikare bandorê li hunermendî û çandê jî bike, ji ber ku dikare têkeve hewldanên hunerî û bi vî awayî bandorê li ser şiyana mirov a bo fikr û ramanên azad û nûjen bike. Ji bo ku em bikaribin bandor û siberoja HGÇyê baş fêm bikin û hin pêşbîniyên guncaw pêşkêş bikin, em ê li vir hinekî kûrtir bibin nav hûrgiliyên vê mijarê. B...

Narsîsîzm û Aboriya Qedirzaniyê

Ji nêrîna derûnkoleriyê (psychoanalysis) ve, yek ji nîşaneyên herî xurt ên binyad û struktura narsîsîstîk (narcissistic structure) ew e ku takekes nikare bi awayekî vekirî erêkirina qedr û qîmet û hêjahiya kesekî din (yê-din) pêşwazî bike. Ev ne kêmasiyeke şexsî û exlaqî ye — ev encama sazûmaneke derûnî ye ku li ser bingeha xwebûna xwemezinkirinê (grandiose self) hatiye avakirin; xwebûneke ku diviyabû di zaroktiyê de bi awayekî têr û baş girêdaneke ewle (secure attachment) ava bikirinina û neynikkirin (mirroring) pê re çê bibûya, lê belkî li şûna vê hatiye biçûkxistin. Di herdu rewşan de jî encam heman e: takekes ji bo xwebûn û hebûna xwe, bi berdewamî li benda pesn û medhê derxweyî (derveyî) dimîne — ji vê re aboriya narsîsîstîk (narcissistic economy) tê gotin an jî pêwîstiya dabînkirina narsîsîstîk (narcissistic supply). Di vê aboriyê de, xwe-hêjahî/qîmet (self-worth) ne tiştekî navxweyîn (hundirîn) e ku ji hesteke stabîl a xwebûnê tê; ew her tim ji derve tê xwestin û rêvebirin. Lo...

BI NÊRÎNEKE DERÛNKOLERÎ XEWN

Destpêk Xewn ji wan hêman û diyardeyên mirovî ye ku ji dêrîn ve balê dikişîne ser xwe û bûye mijara gelek zanist û zanyariyên li ser mirov, ji ol û mîtolojiyê bigire heta civaknasî, stêrknasî û derûnnasiyê. Her yek ji van waran li gorî binge û çarçoveya xwe ya têgihiştinê xwe nêzî xewnê kiriye û li gorî wê jî wateyek û şîroveyek jê derxistiye. Di gelek civakên olî de xewn weke amraza ragihandinê ya di navbera mirov û hêza pîroz de tê dîtin û takekes li gorî tiştên ku di xewna xwe de dibîne, jiyana xwe ya rojane ava dike an biryaran digire. Lêbelê armanca vê nivîsê ne ew e ku em her yek ji van nêrînan bidin ber hev, lê belê em ê tenê li ser aliyê wê yê derûnî bisekinin, bi taybetî li gorî bîrdoziya derûnkoleriyê (psychoanalysis) , ya ku Sigmund Freud avakerê wê ye û ji bo têgihiştina mirov û giyanê wî pêşkeşî zanistê kiriye. Xewn û Cih û Warê Wê di Nav Bîrdoziya Freud de Li gorî bîrdoziya derûnkoleriyê, di nav xewnê de rêç û şopên qonaxên pêşî yên jiyana zarokatiyê hene, ji ber vê...