Skip to main content

Posts

Gotinên Pêşiyan - Xezineya Çanda Kurdî

Destpêk Gotinên pêşiyan (proverbs) ne tenê berhevoka gotinên kevin in — ew nasnameya civakî (social identity), bîrûbaweriya hevpar (collective belief) û şehrezayiya dîrokî ya gelekî bi xwe re hildigirin. Ji nifşekî ber bi nifşekî din hatine veguhêztin, gelek caran ne bi xwendin û nivîsandinê, lê bi devkî ji hev girtinin. Zimannas Edward Sapir (1949) got ku ziman tenê amûrek vegotinê nîne — ew rêbazeke fikr û ramînê bi xwe ye. Gotinên pêşiyan jî tam bi vê rêbazê ve girêdayî ne. Di vê nivîsê de em ê li ser sê xalên sereke bisekinin: (1) gotinên pêşiyan wekî neynika ziman û xwebûnê, (2) nirxên civakî û sincî (exlaqî) ku di wan de tên vegotinê û (3) têkiliya di navbera ziman, mirin û wateya jiyanê de. Hemû materyalê bingehîn ji gotinên pêşiyên kurdî hatiye girtin û bi çarçoveya teoriya zimannasî û civaknasiyê hatiye şirove kirin. Bingeh û pirsa lêkolînê ev e: Gotinên pêşiyan çawa jiyana civakî (social life) , nasname (identity) û wateya mirovî (human meaning) nîşanî me didin? Zim...
Recent posts

JI RAGEŞIYÊ HETA GIRÊDANÊ

Destpêk Derûnnasî (psychology), wekî zanista lêkolîna tevger û reftarê û pêvajoyên derûnî ya mirovan, di sedsala borî de geşedan û pêşveçûnek girîng vedîtiye. Ji Freud heta Watson, ji Piaget heta Seligman, gelek zanyaran têgehên girîng xistine derûnnasiyê yên ku têgihîştina me ya siruşt û xwezaya mirovî qewimandin. Lê mixabin, ev pêşveçûn di zimanê kurdî de hê kêm tê nîşandan û têgehên zanistî yên derûnnasiyê bi kêmî ketine wêje û derûnnasiya kurdî. Di nav civaka kurdî de, pirsgirêkên derûnî carinan wekî qelsiyê an jî şermê tên dîtin û kêmbûna têgehên zanistî li zimanê xwezayî van xeletiyan pirtir dike. Ji ber vê sedemê, yek ji armancên sereke yên vê gotarê ew e ku têgehên zanistî ên derûnnasiyê bi kurdî rûniştandin û nîşan bide ku hest û rewşên derûnî tiştên siruştî û normal ên jiyana mirovî ne. Di vê gotarê de, em ê li ser şeş koma têgehan bisekinin: (1) rageşî û nexweşiyên têkildar, (2) girêdan û geşedana zarokan, (3) mekanîzmayên berevaniyê, (4) bêçaretiya fêrbûyî, (5) nûşiya...