Ramanên Apê Osman Sebrî

Kurdî, Welatparêzî û Rizgariya Neteweyî

Destpêk

Apê Osman Sebrî (1905–1993) yek ji ronakbîrên herî girîng ên kurd ê sedsala bîstan e. Wî bi jiyan û xebata xwe rola xwe ya mezin di tevgera neteweyî ya kurdî de cih girt. Apê Osman Sebrî ne tenê wekî helbestvan û nivîskarekî bi nav û deng tê nasîn, lê wekî siyasetmederekî xwebexş ketiye nava dilê pirs û girêkên gelê xwe.

Di vê nivîsê de, ramanên Apê Osman Sebrî di çend mijarên sereke de têne pêşkêş kirin: azadiya fikrê û serxwebûna ramanî, pirsgirêkên yekîtî û rêxistinbûna kurdan, têkiliya kurdan bi hêzên derve re, girîngiya ziman û nasnameya neteweyî û mêrxasiya kesayetiyên mînak wekî Şêx Seîd û Qadî Mihemed.

Apê Osman Sebrî bi zimanekî zelal, rasterast û bi hêz li ser pirsgirêkên gelê xwe dipeyive. Rexneyên wî yên tûj û hêviyên wî yên mezin di van gotinên jêrîn de bi awayekî zelal xuya dibin. Mebesta vê nivîsê ew e ku van ramanên kûr û bi pîvan ji dildar û xwendevanê kurdî re bi rêkûpêk û bi awayekî sîstematîk pêşkêş bike.

 

Azadiya Fikrê û Serxwebûna Ramanî

Milet û Yekrêziya Ramanî

Apê Osman Sebrî pirsgirêka yekrêziya ramanî ya zorî di nav kurdan de bi zelalî nîşan dide û dibêje ku miletek nikare bi zorê li ser yek fikirê were û here. Ew diyar dike:

"Tu carî nayê bîra min û nakeve 'eqlê min ku miletek gî li ser fikrekê here. Gava here, mana xwe keriyek pez e, ne tiştekî din e. Bila mîna xwe bifikire, lê ji bo welatê xwe."

Apê Osman Sebrî pirsgirêka kurdan a mezin wekî vê dibîne ku ew nikarin hevalê xwe di fikra wî de serbest bibînin:

"Îro, bela me Kurmancan a mezin ev e ku em nikarine hevalê xwe di fikra wî de serbest bibînin. Em dibên: 'Na, ille, bila mîna me bifikire.' Em bibên gava bila mîna me bifikire, ew nikare bi kêrî xwe û bi kêrî welatê xwe bê. Bila mîna xwe bifikire ji bo welatê xwe."

Rêya Rizgariyê

Apê Osman Sebrî wisa bawer bû ku heke kurd karibin xwe têxine rêyeke yek û şerê hev nekin, wê di demeke nêzîk de bigihîjin mafên xwe. Tevî vê baweriyan, wî serê xwe li hember rastiyê nedixist:

"Eger me bikariya miletê xwe têxista rêyekê, yek rê, ku şerê hev nekin, ez bawer im di demeka nêzîk de me yê bikariya xwe bigihanda heqê xwe. Îro, em de'wa heqê xwe dikin, lê em negihane vî warê ku em wê dozê bikin. Lê, tevî vê, baweriya min gelekî mezin e ku dijminê me, eger li Îraqê be, eger li Îranê be, eger li Tirkiyê be, bi ehmeqiya xwe wê Kurdan rakin ser lingan û Kurd ewê heqê xwe bistînin."

Apê Osman Sebrî digot ku dijmin bi xwezaya xwe ve wê kurdan xurt bike; ji ber vê yekê pirsgirêka sereke di destê kurdan bi xwe de ye, ne di destê dijmin de ye.

Serxwebûna Siyasî û Girêdana Derve

Apê Osman Sebrî bi baldarî rolek girîng dide serxwebûna siyasî û digihîje vê encamê ku girêdana kurdan bi hêzên derve re bûye sedema bindestiya wan. Wî cihê têkiliyên derveyî kurdan dixe nîqaşê:

"Ê min, her çi ya min, baweriya min bi nefsa min heye û bi miletê min heye, bi kesekî din tune. Ez bi însên nebawer im ku xêra min bixwaze. Ha, dikare xêra min bixwaze gava mesleheta xwe tê de bibîne, eger Rûs be, Emerîkî be, Îngilîz be, Firansiz be. Gî mesleheta xwe di te de dibîne, xêra te dixwaze."

Apê Osman Sebrî diyar dike ku divê kurd ji hêzên derve dostên wan hebe, lê ne efendî. Wî ev pirsgirêk wekî mûsîbeta sereke ya kurdan didît:

"Divê dostên meriyan hebin. Mera bê dost nabe. Lê, ne EFENDIYÊN mera hebin. Em derin li efendiyan digerin, em ne li dostan digerin. Tu li efendiyan bigerî, tu wê tim xulam bî. Bela me ev e û mûsîbeta me ev e."

Bi vê giyanê, Apê Osman Sebrî rexneyeke tûj li Sovyetê jî dike. Wî ji Sefîrê Rûsiyê re got:

"Hun dibêjin 'em piştmêrê miletên bindest in', di bin guhê we da ewqas zulm li me dibe, neheqî li me dibe, hun pirsa Emerîka Latînî û Efrîqayê dikin, we rojekê basa Kurdan ne kiriye. Sebebê vê tu dikari bêjî?"

Apê Osman Sebrî encamê dide: "Bi Xwedê, ez ferqekê di nava wan û Emerîkayê de nabînim ji bo kurdan. Her du serî jî ne dost in."

 

Pirsgirêkên Yekîtî û Rêxistinbûnê

Şerê Hundurîn û Bêyekîtî

Apê Osman Sebrî bi dil û can diêşe ji şerê navxweyî yê kurdan. Ew bi êşeke mezin vê rewşê diyar dike:

"Ha, em bişerêhevkirinê de ketine nava dest-lingên xelkê."

Ew dibêje ku heke milet karibin li hev bikin û şerê hev nekin, tikes nikare li ser wan serdestiyê bike:

"Çi gava em karibin bibin yek, neyar nikare serê me deyne."

Apê Osman Sebrî li ser rewşa kurdan li herêmên cûda jî dipeyive:

"Îro, bala xwe bidê, li Îraqê li hev dixin, li Îranê li hev dixin, li Tirkiyê li hev dixin, li vira paşgotiniya hev dikin."

Rolên Axe û Serokan di Bindestiyê de

Apê Osman Sebrî ji bo pirsgirêka rêberiyê nêrîneke tûj diyar dike. Ew dibêje ku dijminan ji berê ve hay jê hebû ku divê pîs û xayînên kurdan bêne ser serê kurdan, da ku karibin wan bindest bikin:

"Gava dijminê me xwestine serdestiyê li me bikin, ji berê da bi hezar salan, pîsên me anîne kirine serok. Keriyekî pez nikare li pê şivanekî here. Hukumetê kîjan dikare ji wan ra serî deyne, ew tanîn, dikirin serok."

Apê Osman Sebrî vê rewşê bi hêrs û êş bi hêlekê ve bi şiêr jî diyar dike:

Li pê wan meçin, tîzikan davên

Zaroyên kolan, azadî navên.

 

Di heman demê de, Apê Osman Sebrî rexneyeke tûj li wan axe û mîrên ku piştgirî didin dijminê milet dikin jî dike:

"Peyayên ku xurt bûn, serê xwe ji wana ra danetanîn, dikuştin. Ên ku xulamiya wan dikirinî tanîn, dikirin beg, axe, paşa. Ew dibûn pêşiya milet. Îca, milet nizane, berê wî ketiye rêya xirab. Nema rêya xwe dizane."

Apê Osman Sebrî bi êş diyar dike: "Miletî baş e, lê bê xwedî ye, bê serî ye."

Nanxwariya Xelkê û Welatparêziya Derewîn

Apê Osman Sebrî ji bo wan kesên ku li ser navê welatparêziyê jiyana xwe didomînin û nanê dijmin dixwin, rexneyek tûj dike:

"Derin bi navê welatparêziyê nan dixwin. Ê ku bixebite divê li ser destê milet bixebite, ne li ser pişta milet! Li ser destê milet deh kaxet in, li ser pişta milet milyon in. Kî bixwaze miletê xwe li ser destê van xelas ke, dixwaze miletê xwe bifroşe, nan bixwe bes."

Apê Osman Sebrî vê mijarê bi awayekî kûrtir jî şirove dike:

"Zanayên me çûne ji xelkê ra xizmet kirine. Peyayê ku xwe bifroşe ji jinka kerxanê xirabtir e, çima jinka kerxanê xwe difroşe, ew miletê xwe difroşe. Tu xwe bifroşî li ku û milet bifroşî li ku!"

Wî prensîba xwe ya takekesane jî eşkere dike: "Lê, ez vê debara xwe bi Emerîkekê nadim, çima ez dixwazim ji xwe ra bixebitim, ne ji xelkê ra."

Meseleya Komonîzm û Ideolojiya Derve

Apê Osman Sebrî ji bo wan kurdên ku ketine xizmeta ideolojiyên derveyî rexneyek tûj dike. Ew dibêje:

"Bibin Komonîst, Komonîstên Kurd, Kurdên Komonîst. Ne herin bibin Komonîstên xelkê. Em peyê xelkê ne. Gava em derin ser dînekî, em dibin peyayên wan, gava em derin ser mezhebekî, em dibin peyayên wan."

Apê Osman Sebrî vê rewşê wekî meseleyeke dîrokî dibîne:

"Kurd, gava bûne Zerdeştî, bûne xulamê Eceman. Paşê, gava hatine bûne Misilman, bûne xulamê Ereban. Gava bûne Zerdeştî, ji xelkê ra bûne Zerdeştî; gava bûne Misilman, ji xelkê ra bûne Misilman; gava bûne quzilqurt, ji xelkê ra bûne... Ê ku dibên em 'Komonîst' in, dixwazin bibin peyayên Rûsan. Ên ku dixwazin bibêjin em 'Demokrat' in, dixwazin bibin peyayên Emerîkayê."

Wî di heman demê de behsa ên ku wisa bawer kiribû ku Sovyet wê ji kurdan re dewletekê çêbike jî dike:

"Bawer kirine ewê Sovêt ji wan ra dewletekê çê bike, îca, hatine ku di wê dewletê de kêf bikin, yanê, bibin tiştek! Ê me yê berê jî bawer kirî bûn ku Ewrupî ewê Kurdistanekê ji wan ra çêkin, hatibûn ku bibin serokatiya wê dewletê! Em dibin peyayên xelkê, xelk me bi zorê nake peyayên xwe."

 

Ziman û Nasnameya Neteweyî

Girîngiya Zimanê Kurdî

Apê Osman Sebrî zimanê kurdî wekî stûna nasnameya neteweyî dibîne û bi xemgînî behsa rewşa zimanê kurdî dike:

"Derin zimanekî biyanî dixwînin bi salan û ê xwe nikarin bixwînin. Têne cem min, hinekên wan muhendis in, hinekên wan avokat in, hinekên wan tuxtor in, dixwazin Kurmancî hîn bibin. Çend dersa dibin û berdidin. Lê, zimanê biyanî bi peran dibin, ê min ez belaş didim. Zimanê biyanî bi salan dibin, lê Kurmancî çend royan tenê xwe hîn dikin! Kurmancên me hêj zimanê xwe nas nekirine. Mesela rast ev e ku îro zimanê me bi kêrî jiyana wan nayê."

Apê Osman Sebrî dibêje ku bavê mirov dikare bimre û here, lê ziman wê bimîne:

"Bavê min ewê bimre, here, lê ziman ewê bimîne. Divê em gelekî bi zimanê xwe bigirin û biparêzin."

Ji bo vê rewşa zimanî ya xirab, wî mînakeke ji jiyana xwe anî:

"Yek ji xelkê gundê me ye û hinekî jî meriyê me tê. Bi hevala xwe ra bi Tirkî dipeyive. 'Kurro', min got, 'fedî bike! Hun ji bo Kurdîtiyê ji welatê xwe derketine û hun hatine di mala Kurdekî de rûniştine û hun di mala min de bi Tirkî deng dikin? Fedî bikin hebekî!' Lê, bê feyde ye!"

Nasnameya Kurdî û Serbilindiya Miletî

Apê Osman Sebrî serbilindiya neteweyî wekî şertê sereke yê pêşkeftinê dibîne:

"Gava miletek bi heyîna xwe ne yî serbilind be, ew miletê xulamiyê bike."

Wî bi kêfxweşî behsa ên ku zimanê kurdî bi ser dixînin dike û bi xemgînî jî behsa ên ku ji nasnameya xwe dûr dikevin dike:

"El-hemdûlilah em Misilman in, em ne Kurd in. El-hemdûlilah em UMEMÎ ne."

Apê Osman Sebrî li ser vê mijarê encamê dide: "Gava ramaneka kurdî tune ye, mana xwe kurd tune ne. Însan bi serê xwe ve girêdayiye. SERÊ ME VALA YE, SERÊ ME LI PÊ XELKÊ YE, SERÊ ME BÛYE BERÎKA XELKÊ. Kî ÇI DIXÊ, EM BI HÊL PÊ DIGRIN."

Rewşa Elifbayê û Standardkirinê

Apê Osman Sebrî bi êşeke mezin behsa pirsgirêka elifbayê dike:

"Heya îro hêj Kurmanc nikarin li ser elifbayê li hev bikin. Hinekê wan bi elifbayê Tirkan dinivîsînin, hinekê wan..."

Wî di heman demê de pirsgirêka zimanê wekî mîjakeke belavbûyî jî diyar dike:

"Zimanê me mîna tu çiwalek ka bînî û li ser behrê vala kî û her pêleka avê hebekî bi derekê ve dibe. Karê me nivîsvana ev e: libê kayê bicivîne û bîne têxe kîs."

 

Mêrxasî, Namûs û Şehîdên Kurd

Mêrxasî û Serbilindî

Apê Osman Sebrî prensîba serbilindiyê wekî bingeha jiyana mirovan dibîne. Wî sê tiştên ku divê mirov ji wan netre diyar dike:

"Tenê bila bi pîsî mera nemire. Bila bi pakî bimre. Sê tişt hene, divê mirov ji wan ne tirse: Feqîrî, yek; hebs, dudu; mirin, sê."

Di heman demê de, Apê Osman Sebrî serbilindî bi rewşa malî û jiyanê ve nagire. Ji bo wî, serê xwe nedanîn ya herî girîng e:

Serê ku bête danîn               Tucar nayê hildan

Bi qelsî kes ne bûye              Xwedî rûmet û şan

Xwe danînim bo sitem û zorê

Divê serbilind ez biçim gorê

Gava bi rûmet çûme goristan

Hêja ye bibim lawê Kurdistan.

 

Apê Osman Sebrî nanê xelkê nexwarina wekî rêya serbilindiyê dibîne:

"Nanê xelkê mexwe, bila xelk bizani be mera çawa nanê xelkê na xwe. Ê ku nanê xelkê nexwe, serê wî tim bilind e; ê ku xwe ji zulmê ra danîne, serê wî tim bilind e."

Şêx Seîd – Mêrekî Mezin

Apê Osman Sebrî ji Şêx Seîd re bi rêzeke mezin dipeyive û wî wekî yek ji mezinên kurdan pêşkêş dike:

"Heye ku hinek bêjin Şêx Seîd şêx bû, lê însanekî bi rêz bû, Kurdekî hêja bû, mêrekî çê bû. Paşê, Şêx Seîd ew peyay bû ku sikritêrê wî Kurdekî bêdîn bû, kesekî File bû. Navê wî Fehmiyê Licî bû. Bi tu dîna bawer ne dikir. Îca, jê ra digotin: 'Şêx, sikritêrê te bêdîn e, ji xwe ra yekî dîndar bigre.' 'Kurro', digot, 'mêrik Kurd e. Gava mir, em ê bibin nav goristanên Filan. Kurd e! hun çi jê dixwazin?'"

Apê Osman Sebrî mêraniya Şêx Seîd li hember dadgehê wekî nişanek taybet dibîne:

"Mêraniya ku Şêx Seîd li hember mehkemê kiriye, tu serdarên dinyayê wekî wî nekirine. Gava meriv şopa şêx bizanibe, meriv dizane Şêx Seîd ji peyayên Kurdan ên mezin yek e. Gelek şoreş rabûne. Tesîra tu şoreşekê wekî ya wî li milet kirî tune bû, çima ew ji bo milet kir."

Apê Osman Sebrî behsa gotineke Şêx Seîd jî dike ku mirov dide hizirê:

"Ez qebûl nakim, efûwê naxwazim. Em ne derketine ku em efûwa hev bixwazin!"

Mêrên ji bo Milet Mirî û Yên Jiyana Xwe Firotin

Apê Osman Sebrî bi êşeke mezin ferqa di navbera kesên ji bo milet mirî û yên jiyana xwe firotin diyar dike:

"Qadî Mihemed peyayê me ye, ji bo me miriye; Şêx Seîd peyayê me ye, ji bo me miriye... Ên me yên ku hatin wan bawer dikir ku dewletên Ewrupî dewletekê, Kurdistanekê, çêkin, hatibûn ku tê de rûnin."

Ew dibêje ku ên ji bo milet rawestane û mirin, kes ji wan napirse; lê ên li ser hesabê milet hatine, kurd pesna wan didin:

"Ê me yê kirine, pere xwarine û kêf kirine, kurd îro pesna wan jî didine, çima kurd di vî warî de ne gîhane, gelekî reben in. Ên me yên ji bo milet rabûne mirine, kesek lê na pirse. Radibin navê Xalid Begê Cibrî û ê Şêx Seîd ber didin, derin navê Kawa li zaroyên xwe dikin!"

Apê Osman Sebrî vê rewşê bi şiêr jî diyar kiriye:

Kesên camêr û mêrxas di nav me Kurdan pirr bûn

Herçî bêbav û xiniz çiqas bixwazî pirr bûn

Gava min ev nivîsî dengek ji banî ve hat

Digot: 'Bê hêvî ne bin, gelek nêzîk e felat.'

 

Welatparêzî û Xizmeta Milet

Maneya Rastîn a Welatparêziyê

Ji bo Apê Osman Sebrî, welatparêzî tê mana ku meriv ji xwe re û ji miletê xwe re bixebite, ne ji xelkê re:

"Ez ji welatê xwe biderketim, ji malê xwe, ji milkê xwe, ji eşîra xwe, ji xudanê xwe, min terikandin ku werim ji miletê xwe ra bixebitim, ne werim xulamiya xelkê bikim, miletê xwe têxim bin destê xelkê."

Wî prensîba xwe ya jiyanê wekî vê diyar dike:

"Ez ji bo gel, ne gel ji bo min."

Apê Osman Sebrî Kurdistan wekî milkê hemû Kurdan dibîne, ne yekî taybet. Gava ji wî xwastin Kurdistana Sûriyê bide û here, bersiva wî vê bû:

"Law! Kurdistan ne milkê bavê min e. Milkê bavê min bûya, min ê bigota 'Ez ê bidim û ez ê derkevim'. Ne milkê bavê min e, ên Kurdan e, law!"

Rexneya li Serokatiya Bêrûmet

Apê Osman Sebrî bi êş û hêrs behsa serokatiya ku miletê xwe xeyîtand û ketiye xizmeta dijmin dike:

"Peyayên me yên ku lazim bû bibûna serî, bûne terriya xelkê."

Wî di vê derbarê de piştgiriya xwe ji bo serokatiya bi rûmet diyar dike:

"Ji bo birayên me yên Kurd du şîretên min hene ku di wan de rêya felatê dibînim. A pêşin, di warê civakî de, kêmaniya me ew e ku em keçên xwe difroşin, bi qelen didin. Ev yeka hanê me bi şonde dihêle. A dudiya, di warê siyasî de, em nikarin ji hev hez bikin û şerê hev dikin. Çi gava em bikaribin bibin yek, neyar nikare serê me deyne. Divê peyayatina me hêja hebin ku bikaribin rê li ber me rast bikin."

Berpirsiyariya Ronakbîrên Kurd

Apê Osman Sebrî berpirsiyariya ronakbîr û xwendekarên kurd jî bi baldarî pêşkêş dike. Ew dibêje ku xwendekarên kurd bi xweşî diçin dibistanên biyanî lê ji bo zimanê xwe yê dayikê kêmtir xebatê dikin:

"Kî ji Kurdan ra ne xebitiye ne Kurd e, kî ji Kurdan ra xebitiye Kurd e. Haqas Kurmanc rabûne çûne ji xelkê ra xebitîne, ew peyayên xelkê ne, ne peyayên me ne."

Wî xwendekarên ku dibên 'em xwendî ne, ronakbîr in' lê karê axê dikin jî rexne dike:

"Ên me yên îro, xortên me yên ku dibên 'Em xwendî ne, ronakbîr in', evana rabûne ketine şona axê, karê axê dikin. Ên dixwazin bixebitin, divê herin ciyê xebatê."

Encama vê rewşê ya sêyem jî ev e:

"Nan tune. Nan hebûya, wê bihatana ji miletê xwe ra xizmet bikirana. Derin nanê xelkê dixwin, xizmetê xelkê dikin. Naxwazin ji bo miletê xwe bê nan bixebitin. Ev e, çîrok!"

 

Helbest û Gotinên Wî yên Bibîrxistî

Apê Osman Sebrî ne tenê bi gotinên xwe yên rasterast, lê bi helbestên xwe jî mijarên girîng ên kurdî diyar dike. Li jêr çend helbest û gotinên wî yên bibîrxistî têne peşkêş kirin:

 

Rêya ku li her derê bi koranî da bûn ser,

Bi rêberiya hin nezan û piştmêriya hin ker,

Bê raman û hişyarî,

Em deverû dan erdê, gîhandin vî warî.

Xebat ketibû nav destên çepel û şêt.

Xortên xebatkar, jêhatî û dilawer,

Ji xebatê, ji berpirsiyariyê dihatin dûr xistin,

Li êrdima şoreş gelek têkoşer,

Ji bo gotina 'çima' dihatin kuştin.

Diborîn di gunehên xiniz û nokeran,

Hê tucaran ev bêbavî ne bûye,

Kesî boblatek holê ne diye,

Ku welatek bê şer û ceng,

Bê qirên û deng, ji dijmin ra bête berdan!

Xelkê wî wek pezê bê şivan tê da bê serjê kirin,

Bête kuştin, jê bête gerdan!…

 

Û ji şiêreke din:

 

Ne dûr e îro yek bibe dost, sibe neyar be

Neyarên îro me dikujin sibe bi yar be

Tu baş bî, neyarê te wê bibe dostê te,

Tu nebaş bî, dostê te wê bibe neyarê te.

 

Welatê meriya ceneta meriya ye.

Ew dê bibînin di nav Kurdistan.

 

Encam

Ramanên Apê Osman Sebrî di gelek warên jiyan û siyaseta kurdî de kûrahiyek mezin didin me. Wî bi zimanekî zelal, bêperde û bi êş pirsgirêkên rastîn ên miletê xwe nîşan da û rêçareyên ku bi baweriya wî rast bûn pêşniyar kir.

Ji lêkolîna ramanên Apê Osman Sebrî em dikarin sê xulasiyên sereke derxin:

Yekem, pirsgirêka azadiya fikrê û serxwebûnê: Apê Osman Sebrî dixwest ku Kurd bi xwe bifikirin û ji xwe re bixebitin. Wî girêdana bi hêzên derve re wekî çavkaniyek bindestiyê dîtiye û hertim ji vê yekê çûye. Ji bo wî welatparêziya rastîn ew bû ku meriv ji xwe re û ji miletê xwe re bixebite.

Duyem, pirsgirêka yekîtiyê: Apê Osman Sebrî di tevahiya jiyana xwe de ji şerê navxweyîn ê kurdan êşiya û vê rewşê wekî sedema sereke ya bindestiyê dîtiye. Wî baweriya xwe ya mezin bi siberoja kurdan eşkere kir û digot ku gava kurd karibin bibin yek, tu kes nikare wan bindest bike.

Sêyem, pirsgirêka ziman û nasnameya neteweyî: Apê Osman Sebrî zimanê Kurdî wekî bingeha nasnameya neteweyî dîtiye. Wî bi êşeke mezin behsa ên ku zimanê xwe ji bîr dikin kir û got ku bavê mirov dikare bimre, lê ziman wê bimîne.

Di dawiyê de, Apê Osman Sebrî hêviya xwe ya mezin bi bersiva vê pirsê diyar kir: Kurdistan wê çêbibe. Ev gotina wî hêj jî di dilê kurdan de dijî û wekî mîrasa herî giran a vî mezinê kurd dimîne. Jiyana wî û xebata wî ji me re nîşan dide ku çawa meriv dikare bi serbilindî, bi rûmet û bi bawerî ji miletê xwe re bixebite.

 

Çavkanî

Alûcî, B. (Amadekar). (2023, Nîsan). Welatparêzê hêja: Apê Osman Sebrî [Berhevoka gotaran]. Blogspot. https://brahimaluci.blogspot.com/2023/04/welatpareze-heja-apo-osman-sebri.html