Brahîmê Alûcî براھیمێ ئالووجی

Destpêk Mirovên ku demek dûdirêj di bin destê desthilatdarên zordar de dimînin, nexweşiyeke ku navê wê di bîrdoziya derûnkolînê de wekî bindestiya navxweyîkirî (internalized oppression) tê zanîn pêk tînin (Fanon, 1961/2004; Memmi, 1965). Civata kurdî, di çarçoveya siyasî û dîrokî ya xwebûna xwe ya taybet de, êrîşên sîstematîk ên li ser nasnameya xwe dîtiye; lê belê ne hemû birîn ji derve têne. Gelek jê ji hundirê xwebûna xwe ve hatine. Di dîroka kurdan de, bindest bûna li bin siya dewletên cûda — Tirkiyê, Îranê, Iraqê û Sûriyeyê — çarçoveyeke taybet a trawmayê afirandiye. Mirovê kurd di hundirê sîstemeke wiha hatiye mezinkirin ku zimanê wî hatiye qedexekirin, nasnameya wî hatiye înkarkirin û qîmeta wî bi rêya çand, perwerde û siyasetê hatiye xwarkirin (Jwaideh, 2006). Encam ev e ku gelek kesên kurd, bêyî ku hay ji xwe hebe, bûne bindestê hundirê xwe — baweriyeke ku kurd bi xwe xwebûna xwe kêm, xayin û bêqîmet in — wekî rastiyekê qebûl kirine; wekî ku formulên "kurd qewmê kewê...

Destpêk      Nexweşiya kesayetiya narsîsîstîk (narcissistic personality disorder) wekî nexweşiyeke kesayetiyê ya nû ya serdema me bala gelek lêkoleran dikişîne. Bi taybetî geşedanên dawî yên di warê kesayetiyê de pêdiviyên bi lêkolîna vê nexweşiyê derdixe meydanê. Di vê xebatê de narsîsîzm wekî nexweşiyek kesayetiyê (personality disorder) tê nirxandin û geşedanên di vî warî de tên nîqaşkirin; her wiha tiştê ku derûnterapiyê (psychotherapy) ji bo dermankirina vê nexweşiyê pêşkêş dike tê nirxandin.      Di xebatê de pêşî têgeha narsîsîzmê bi kurtî tê nasandin û dîroka vê têgehê wekî nexweşiyek kesayetiyê tê vekolîn. Dûv re taybetiyên narsîsîzma kesayetiyê û venasînên li ser dermankirina wê tên vekolîn. Di beşa dawî ya xebatê de, rola ku têgehên bingehîn ên derûterapiya derûnşîkarî (psychodynamic therapy) dikarin di dermankirina nexweşiya kesayetiya narsîsîstîk de bilîzin tê nirxandin. Di vê beşê de beşdariyên potansiyel hem teoriyê hem jî pratîkê tên nîqa...

            Em Naxwazin xwe bi ziman ve biwestînin. Tê bîra min - eva min di du-sê ciyan de nivîsandiye - berî vê bi çel-heftê salî, rojekê, em, ev Berê Yekê, rûnişti bûn. Rûniştineke taybet bû. Gotin: - Werin, em her yek zimanekî biyanî hîn bibin ku em pê xizmetê welatê xwe bikin.             Hineka got: - Em ê Almanî hîn bibin.             Hineka got: - Firansizî.             Hineka got: - îngilîzî.              Ji min pirsîn, gotin: - Tu wê çi hîn bibî?   Min got: - Kurmancî. "Ha-ha…" gî keniyan. Gotin: - Ma tu Kurmancî nizanî?             Min got: - Law! baş e! Ereb Erebî nizanin? Tirk Tirkî nizanin? Faris Farisî nizanin? ...

Destpêk Ziman û derûnkolînerî du qadên zanistî ne ku di sedsala bîstî de pêwendiyeke kûr û berfireh di navbera xwe de ava kirin in. Ji aliyekê ve, ziman weke amûrek bingehîn a ragihandinê tê zanîn; ji aliyê din ve, derûnkolînerî, weke rêbazek ji bo lêkolîna zihn û hişmendiya derhişî (unconscious mind), nîşan dide ku ziman ne tenê wekî navgîna danûstandinê, lê di heman demê de weke mînak û nîşaneya jîna navxweyî (hundirîn) ya mirovî jî xizmetê dike. Sigmund Freud, damezrînerê derûnkolîneriyê, pêwendiya di navbera ziman û derûniyê de yekem car bi awayekî sîstematîk vekolî. Di nêrîna Freud de, parapraxis — ango xeletiyên devkî yên bêmane wekî 'Freudian slips' (xeletiyên Freudî) — nîşan didin ku derhişî di şiqîtin û xeletiyên axaftinê de xwe eşkere dike. Di heman demê de, xewn û sembolên wan di nav zimanê wêneyî de cihê xwe digirin û werger û şîrovekirina wan di zanista derûnkolîneriyê de roleke sereke dilîzin. Lacan, derûnnas û fîlozofê fransî, bi angaşta xwe ya navdar a ku ...

Destpêk Di psîkanalizê de, rêveber ne tenê mirovekî ku karûbaran organîze dike; ew kesekî ku dinamîkên kûr ên derhişî (unconscious) yên koma xwe bi rêve dibe. Freud (1921) di xebata xwe ya Derûnnasiya Komê û Dahûrîna Eziyê ( Group Psychology and the Analysis of the Ego) de nîşanî me da ku pêwendiyên di nav grûpan de bi heman mekanîzmayên derûnî yên ku di têkiliyên du-alî de dixebitin ve girêdayî ne: xwewekdîtin (identification), veguhestina hestan (transference), û mekanîzmayên berevaniyê (defense mechanisms). Ji ber vê yekê, serkêşiya bibandor (effective leadership) ne tenê meseleke teknîkî ye, lê berî her tiştî meseleke derûnî (psychological) ye. Di cîhana rêvebiriya îro de, cûdahiya di navbera rêvebirî (management) û serkêşiyê (leadership) de xalek girîng e ku divê bê fêmkirin. Gelek caran ev du têgeh wek heman tiştî têne dîtin, lêbelê di rastiyê de rolên ji hev cihê dilîzin. Piraniya rêveberan ji bo birêvebirina erkên teknîkî û rêxistinî (organizational) têne perwerdekirin, lê...