Skip to main content

Posts

DERÛNNASIYA VENASÎNÎ (COGNITIVE PSYCHOLOGY)

  Destpêk Derûnnasiya venasînî qadeke girîng a zanista derûnnasiyê ye ku li ser deraxên hişyarî û hişmendiya mirov hûr û kûr dibe. Ev qad li ser ka mirov çawa agahiyan berhev dikin, derax dikin, diparêzin û bikar tînin, disekine. Di kakilê wê de prosesên wek fikir, raman, fêrbûn, bîranîn, çareserkirina pirsgirêkan, biryardan, baldarî, hişmendiya ferasetê, ziman û ragihandin û raman û mantiq tên velêkolînkirin. Ev gotar dê behsa bingehên vê qadê, dîrok û geşedana wê, mijarên sereke yên lêkolînê, metodolojiyên ku tên bikaranîn, bandora wê ya li ser qadên din û geşedanên nû yên di vê qadê de bike. Dîrok û Geşedana Derûnnasiya Venasînî Derûnnasiya venasînî di salên 1950î de wekî bersivekê li hemberî serdestiya derûnnasiya tevegerî û reftarî derket holê. Vê tevgerê ku wekî "şoreşa venasînî" ( cognitive revolution ) tê binavkirin, bal dikişand ser deraxên hundurîn (pêvajoyên navxweyî) ên hişmendî yên ku derûnnasiya reftariyê piştguh dikirin (Miller, 2003). Derûnnasiya refta...

ZAROK, ŞER Û TRAWMA

Di vê sedsala me de bi milyonan zarok, jin, binavgîn û neyekser li Kurdistanê û deverên kurdnişîn dibin qurbanên şer, dagirkerî, êrîşên hewayî, bombebaran û pevçûnên çekdar. Ji bo berjewendiyên siyasî û îdeolojîk ên dewletên dagirker re, ji bo kontrolkirina xaka Kurdistanê û tunekirin û înkarkirina hebûna kurdan; pîr, ciwan, kal û jin dibin qurban. Ev pevçûn û êrîşên berdewam birîn û trawmayeke kûr li ser zarok û ciwanên kurdan dike û dihêle. Lê civatên navnetewî û rêxistinên mafên mirovan li hemberî van rewşên erjeng bêdeng dimînin û destên xwe girêdayî nîşan didin. Hemû mafên wan ên mirovan û bi taybetî hewcedariyên zarok û ciwanan hatine piştguhkirin. Zarokên kurdan her roj şahidê wêrankirina malan, şaristanan û gundên xwe dibin. Ew tirs û sawa mirin, şehîdkirina malbatê, tunebûna dêûbavên xwe, lêdanên êrîşên hewayî, dengê firokeyên şer û bombebaran, tirs û xofê dixe dilê wan. Gelek zarok û ciwan dêûbavên xwe, xuşk û birayên xwe, heval û dostên xwe li ber çavên xwe winda kirine....