Brahîmê Alûcî براھیمێ ئالووجی

Ji nêrîna derûnkoleriyê (psychoanalysis) ve, yek ji nîşaneyên herî xurt ên binyad û struktura narsîsîstîk (narcissistic structure) ew e ku takekes nikare bi awayekî vekirî erêkirina qedr û qîmet û hêjahiya kesekî din (yê-din) pêşwazî bike. Ev ne kêmasiyeke şexsî û exlaqî ye — ev encama sazûmaneke derûnî ye ku li ser bingeha xwebûna xwemezinkirinê (grandiose self) hatiye avakirin; xwebûneke ku diviyabû di zaroktiyê de bi awayekî têr û baş girêdaneke ewle (secure attachment) ava bikirinina û neynikkirin (mirroring) pê re çê bibûya, lê belkî li şûna vê hatiye biçûkxistin. Di herdu rewşan de jî encam heman e: takekes ji bo xwebûn û hebûna xwe, bi berdewamî li benda pesn û medhê derxweyî (derveyî) dimîne — ji vê re aboriya narsîsîstîk (narcissistic economy) tê gotin an jî pêwîstiya dabînkirina narsîsîstîk (narcissistic supply). Di vê aboriyê de, xwe-hêjahî/qîmet (self-worth) ne tiştekî navxweyîn (hundirîn) e ku ji hesteke stabîl a xwebûnê tê; ew her tim ji derve tê xwestin û rêvebirin. Lo...

Destpêk Xewn ji wan hêman û diyardeyên mirovî ye ku ji dêrîn ve balê dikişîne ser xwe û bûye mijara gelek zanist û zanyariyên li ser mirov, ji ol û mîtolojiyê bigire heta civaknasî, stêrknasî û derûnnasiyê. Her yek ji van waran li gorî binge û çarçoveya xwe ya têgihiştinê xwe nêzî xewnê kiriye û li gorî wê jî wateyek û şîroveyek jê derxistiye. Di gelek civakên olî de xewn weke amraza ragihandinê ya di navbera mirov û hêza pîroz de tê dîtin û takekes li gorî tiştên ku di xewna xwe de dibîne, jiyana xwe ya rojane ava dike an biryaran digire. Lêbelê armanca vê nivîsê ne ew e ku em her yek ji van nêrînan bidin ber hev, lê belê em ê tenê li ser aliyê wê yê derûnî bisekinin, bi taybetî li gorî bîrdoziya derûnkoleriyê (psychoanalysis) , ya ku Sigmund Freud avakerê wê ye û ji bo têgihiştina mirov û giyanê wî pêşkeşî zanistê kiriye. Xewn û Cih û Warê Wê di Nav Bîrdoziya Freud de Li gorî bîrdoziya derûnkoleriyê, di nav xewnê de rêç û şopên qonaxên pêşî yên jiyana zarokatiyê hene, ji ber vê...

''Şeb û şekir Çûn Diyarbekir! Şekir rûnişt, dengê xwe nekir! Şeb pesnê xwe da û qala xwe kir!'' — Çîvanoka Gelêrî Çîvanokeke gelêrî ya pir balkêş e ku herçiqasî weke qerfî xuya bike jî, naveroka wê ji hêla derûncivakî ve dagirtî ye û şîretên gelek giranbiha di xwe de vedihewîne. Çîvanok di derheqê mirovên jêhatî û kêrhatî yên nefsbiçûk de, bi henek û tinaziyê, û di derheqê mirovên vala û kêrnehatî yên qure û nefsmezin de hatiye gotin. Tevî sadebûna xwe ya zahirî, di binê xwe de modeleke kûr a derûnî ( psyche ) ya nefsê vedişêre. Ez ê hewl bidim wê ji çend bîrdoziyên derûnkolerî û derûnşîkarî ( psychoanalytic ) ve binirxînim. Du Kesayetî û Karakter Şekir – Xwebûna Rasteqîn û Hêza Eziyê ( Authentic Self / Ego Strength ) Şekir tê Diyarbekirê lê "dengê xwe nakê." Ev bêdengî ne ji kêmasiyê ye, ji têrûtijebûn û besbûniya navxweyîn ( inner sufficiency ) tê. Kesê ku bi hêjahiya xwebûna xwe ya rasteqîn bawer be, hewceyê pesindanî û pejirandina derveyî ( ...

Apê Osman Sebrî: Mirovê ku bi zimanê xwe re bendewar nebe, nikare îdi'a bike ku ew ji welatê xwe hez dike. Neteweyetî ziman e û hinek adet in, ne tiştekî dinê ye. Xwîna me gişka yek e. Merov ku ehmiyetê nede zimanê xwe, di jîna neteweyî de tune ye. Ên ku du roj dest bi ziman kirine xwe feylesûf dihesibînin. Karê nezana holê ye. Ziman wek asoyê behrê ye, nêzîk xuyanî dike, lê tu çiqas diherî tim ew e. Heya merî pirr bi nava ziman de neçe, merî ehmiyeta ziman û mezinatiya ziman nizane. Tu carî nayê bîra min û nakeve 'eqlê min ku miletek gî li ser fikrekê here. Gava here, me'na xwe keriyek pez e, ne tiştekî din e. Divê em her kes bi fikra xwe xizmetê welatê xwe bikin. Rêya xizmetê welat ev e ku em şerê hev nekin. Yek dikare mîna te nefikire, tu jî dikarî mîna wî nefikirî. Bila mîna xwe bifikire, lê ji bo welatê xwe… Lê, a ketiye serê birayê me yê Kurd ew e ku dixwaze ille tu mîna wî bifikirî. Îro, bela me Kurmancan a mezin ev e ku em nikarine hevalê xwe di fikra wî d...

Mirov ji dayikbûnê ve di nava têkiliyên hêz û desthilatiyê de tê dinyayê. Hinek kes desthilatdar in, hinek jê jî bindest in. Lê pirsa girîng ew e: bindestî tenê rewşeke civakî ye an jî ew derûna mirov jî dagir dike? Erich Fromm di berhema xwe ya ‘Revîna ji Azadiyê’ ( Escape from Freedom) de diyar kiriye ku bindestî ne tenê rewşeke derxweyî (derveyî) ye — ew di derûna mirov de jî cih digire û mirov dike xerîbê xwebûna xwe. Bindestî ne tenê zanebûnek e — ew têhiştineke kûr a derûnê ye. Paulo Freire, di berhema xwe ya ‘Pedagojiya Bindestan’ Pedagogy of the Oppressed de, nîşanî me daye ku bindest di demeke dirêj de bi hişmendiya bindestiyê, zordarî û bindestiya navxweyî (internalized oppression) de eciqînin û wê di hundurê xwe de hildigirin. Bi gotineke din, serdest êdî ne hewce ye ku hertim li ser serê bindest be; bindest xwe bi xwe serdestê xwe di nav dil û derûna xwe de datîne ser serê xwe. "Bindest ji bo ku azad bibe, divê pêşî ji zincîrên xwe yên derûnî yên ku bi serdestê x...